Κι αυτό συμβαίνει, γιατί στην πρώτη περίπτωση τα χαρακτηριστικά είναι εμφανή, ενώ στη δεύτερη όχι.

Πως θα καταφέρουμε να ανακαλύψουμε ή να επιδείξουμε κάποια χαρακτηριστικά που δεν φαίνονται με γυμνό μάτι;

Ζούμε σε μια κοινωνία που έχει επικεντρώσει την προσοχή της σε όσα υπάρχουν και φαίνονται. Σ’ αυτά που μπορούν να μετρηθούν και ν’ αξιολογηθούν. Σ’ αυτά που μπορούν να εξεταστούν, να συγκριθούν και να παρουσιάσουν άμεσα, απτά και «χωρίς πολλή σκέψη», αποτελέσματα.

Ωστόσο, προσηλωμένοι πολλές φορές στ’ αποτελέσματα, λησμονούμε τη σημασία της διαδικασίας μέσω της οποίας επέρχονται τ’ αποτελέσματα.

Αυτό που κάνει ξεχωριστή τη ζωή των ανθρώπων είναι η ύπαρξη μη μετρήσιμων πραγμάτων. Βαθύτερων πραγμάτων. Άυλων πραγμάτων. Όπως οι αξίες ενός ατόμου που μετατρέπουν μια ζωή από τυπική σε εξαιρετική. Και κοινό χαρακτηριστικό των άυλων πραγμάτων είναι η εστίαση στη διαδικασία και όχι στο αποτέλεσμα.

Η αγάπη μιας μητέρας για το παιδί της δεν είναι ένα αποτέλεσμα που μπορεί π.χ. να μετρηθεί ή να ζυγιστεί, αλλά αποτελεί διαδικασία.

Η φιλία ανάμεσα σε δύο άτομα δεν είναι αποτέλεσμα, αλλά διαδικασία.

Ο σεβασμός που καλλιεργείται ανάμεσα σ’ έναν μαθητή και το δάσκαλο του δεν είναι αποτέλεσμα, αλλά διαδικασία.

Η δημιουργικότητα ενός καλλιτέχνη δεν είναι αποτέλεσμα, αλλά διαδικασία.

Η ανάπτυξη αξιών, όπως, η εμπιστοσύνη, το θάρρος, η ειλικρίνεια, η εντιμότητα, η υπευθυνότητα, η πειθαρχία δεν είναι, απλώς, ένα αποτέλεσμα, αλλά διαδικασία.

Η Ηγεσία δεν είναι ένα αποτέλεσμα, αλλά μία διαδικασία.

Κι όπως συμβαίνει σε όλες τις διαδικασίες, υπάρχουν τα «πάνω» και τα «κάτω», οι καλές και οι κακές εποχές, οι εύκολες και οι δύσκολες συνθήκες.

Κάθε δύσκολη στιγμή έρχεται για να περάσει. Είναι στο χέρι του ατόμου που θέλει να ηγηθεί πόσο θ’ αφήσει τις συνθήκες να επηρεάσουν τη σκέψη, την ηρεμία, την ηγεσία του.

Άλλωστε η Ηγεσία του εαυτού μας, πρώτα, είναι το σημαντικότερο στοιχείο που μπορούμε ν’ αναπτύξουμε.

Ένα άτομο που επιθυμεί να ηγείται, γνωρίζει ότι μια δύσκολη περίοδος αποτελεί μέρος μιας διαδικασίας που θα τον ωριμάσει και θα τον κάνει πραγματικό Ηγέτη. Ξέρει, ότι σε μια δύσκολη φάση πρέπει να παλέψει πιο δυνατά. Να πει «όχι» σε ό,τι του λέει «όχι». Να κυνηγήσει ό,τι τον καθυστερεί.

Κατανοεί ότι ένας δύσκολος μήνας που έτυχε, θα περάσει όπως οι υπόλοιποι και δεν επιτρέπει στον εαυτό του να μείνει «κολλημένος» στη δυσκολία. Απεναντίας, αφοσιώνεται στη διαδικασία και επικεντρώνεται στο να αποκομίσει όσο το δυνατό περισσότερα οφέλη, τα οποία θα τον βοηθήσουν στα χρόνια που ακολουθούν.

Η Ηγεσία «χτίζεται» διαχρονικά.

Δεν υπάρχει μια μαγική στιγμή, μετά το πέρας της οποίας να χρίζεται κάποιος «Ηγέτης». Δεν υπάρχει ένα στάδιο που όταν ένα άτομο το περάσει,  να θεωρείται αυτόματα πως είναι «Ηγέτης». Και, φυσικά, δεν υπάρχει κάποιος τίτλος πανεπιστημίου, τίτλος πιστοποίησης ή τίτλος εργασίας που να καθορίζει πως με την απόκτησή τους, κάποιος είναι πλέον «Ηγέτης».

Αντιθέτως, η Ηγεσία που θα αναπτύξει ένα άτομο καθορίζεται από τη δράση του σ’ ένα πλαίσιο συνθηκών και την απόκτηση ενός συνόλου εμπειριών. Το σημαντικότερο όλων, όμως, είναι η πίστη του ατόμου, ότι μέσα από αυτή τη διαδικασία, θα μάθει να ηγείται καλύτερα.

Μ’ ένα απλό παράδειγμα, ο Simon Sinek, συγγραφέας που ειδικεύεται σε θέματα Ηγεσίας, παρομοιάζει τη διαδικασία μέσω της οποίας αναπτύσσεται η Ηγεσία με τη διαδικασία κατά την οποία κάποιος ξεκινάει τη γυμναστική.

«Είναι σαν το γυμναστήριο. Προπονείσαι την πρώτη μέρα και γυρνάς στο σπίτι για να δεις τ’ αποτελέσματα στον καθρέφτη. Και τι βλέπεις; Τίποτα. Προπονείσαι τη δεύτερη μέρα και πάλι ψάχνεις τ’ αποτελέσματα στον καθρέφτη. Και τι βλέπεις; Τίποτα. Το ίδιο συμβαίνει και την τρίτη μέρα. Τότε, έρχεται το κομβικό σημείο που σε ωθεί να τα παρατήσεις. Αλλά, αν γνωρίζεις ότι κάνεις το σωστό κι αν ξέρεις ότι ακολουθείς τη σωστή διαδικασία, σε τρεις μήνες, σε έξι μήνες, σε δύο χρόνια, θα έχεις απτά αποτελέσματα.»

Simon Sinek

Κατά τη διαδικασία σίγουρα θα προκύψουν και λάθη. Λάθη στις δράσεις, τις επιλογές και τις εκτιμήσεις ενός ατόμου. Ημέρες που ξεκίνησαν ή τελείωσαν στραβά. Ημέρες που δεν έχει πολλή όρεξη ή που δεν ανέλαβε με υπευθυνότητα μια σημαντική υποχρέωση.

Αυτά συμβαίνουν, όπως ακριβώς μία μέρα που κάποιος δεν θέλει να πάει στο γυμναστήριο ή που θέλει να χαλάσει τη διατροφή του τρώγοντας κάτι «βρώμικο».

Ωστόσο, το θέμα είναι τι κάνει κάποιος μετά από αυτές τις μέρες. Θα παραμείνει συνεπής στη διαδικασία ή θα προτιμήσει την ασυνέπεια;

Πολλοί ισχυρίζονται ότι για να είναι κάποιος Ηγέτης, χρειάζεται ένα πράγμα μόνο. Να έχει ακόλουθους.

Προσωπικά, πιστεύω ότι αυτό που κάνει ένα άτομο Ηγέτη είναι η συνέπεια.

Συνέπεια στη διαδικασία, συνέπεια στους στόχους του, συνέπεια στο πρόγραμμά του, συνέπεια σε αυτό που πιστεύει, συνέπεια στις υποσχέσεις του, συνέπεια στις πράξεις του, συνέπεια στη θέληση του, συνέπεια στο ενδιαφέρον του, συνέπεια στο χρόνο που επενδύει, συνέπεια στη βελτίωση αντί για στασιμότητα, συνέπεια στην ιδέα της δημιουργίας ενός καλύτερου μέλλοντος.

Η συνέπεια αποτελεί το σεβασμό προς τον εαυτό μας, τις αρχές και τα όνειρά μας. Η ασυνέπεια αποτελεί την αδιαφορία μας για όλα τα προηγούμενα.

Όταν ένα άτομο παραμένει συνεπής στα μικρά πράγματα, γνωρίζει πως αυτό είναι η προετοιμασία για πιο σπουδαία πράγματα. Ξέρει ότι «χτίζει» το μέλλον σε γερές βάσεις, οι οποίες είναι έτοιμες να στηρίξουν και να υποδεχτούν ακόμη καλύτερες καταστάσεις.

Ένα συνεπές με το λόγο, τις υποσχέσεις και τις υποχρεώσεις του, άτομο παραμένει σε κατάσταση συναισθηματικής ηρεμίας και πληρότητας, ανεξάρτητα από τις συνθήκες που επικρατούν στο εξωτερικό περιβάλλον του. Κι ένα ήρεμο άτομο μπορεί να μεταδώσει και να επιβάλλει την ηρεμία του στο χώρο που βρίσκεται.

Επιστρέφοντας στο εισαγωγικό παράδειγμα του άρθρου, ο Ηγέτης χρησιμοποιεί τη συνέπεια ως το δικό του χαρακτηριστικό· ως τη δική του «κόκκινη μπλούζα». Η συνέπεια αποτελεί το «όπλο» του, για να δείξει στον κόσμο ποιος είναι και τι πρεσβεύει.

Με τη συνεπή συμπεριφορά του είναι σαν να εκφράζει στους υπόλοιπους τη σκέψη: «Φοράω την κόκκινη μπλούζα που ψάχνετε», χωρίς ν’ αναφέρεται καθόλου σ’ αυτό.

Με τον τρόπο αυτό, μπορεί ν’ αυξήσει την επιρροή του και να ωθήσει τα άτομα να τον εμπιστευτούν και να τον ακολουθήσουν.

Δεν υπάρχει ένα μεμονωμένο πράγμα που να μπορεί να κάνει κάποιος για να θεωρηθεί Ηγέτης και μέσω του οποίου οι άνθρωποι να τον εμπιστεύονται αυτόματα.

Όμως, η πίστη ότι ακολουθεί κάποιος τη σωστή διαδικασία και η συσσώρευση συγκεκριμένων πράξεων που καθημερινά επαναλαμβάνονται με συνέπεια μπορούν να διαμορφώσουν σταδιακά ένα άτομο σε Ηγέτη.

Ενισχυτικά άρθρα:

Υπευθυνότητα: Το «άλμα» της ανάληψης ευθύνης

Αυτοπειθαρχία: Η δεξιότητα που οδηγεί στην καταξίωση

Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει όλοι να γίνουν Ηγέτες ή ότι όλοι θέλουν να γίνουν Ηγέτες, όπως ακριβώς δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να γίνουν γονείς ή ότι όλοι θέλουν να γίνουν γονείς.

Ωστόσο, ενώ ενσυνείδητα και μετά βεβαιότητας γνωρίζουμε πως ως άνθρωποι μπορούμε να γίνουμε γονείς, σχετικά με την Ηγεσία που εν δυνάμει κατέχουμε, δεν έχουμε την ίδια γνώση και πεποίθηση.

Πιστεύουμε πως είναι κάτι «έξω» από εμάς· όχι κάτι που είναι «μέσα» μας.

Όταν ρωτήσεις ένα άτομο αν πιστεύει πως είναι Ηγέτης, θα απαντήσει εύκολα «όχι». Αν ρωτήσεις το ίδιο άτομο, αν έχει τύχει στη ζωή του να επηρεάσει κάποιο άλλο άτομο ή αν πήρε κάποτε μια πολύ σημαντική απόφαση για τη ζωή του, θα απαντήσει, αμέσως, «ναι».

Με όσα έχουμε διδαχτεί από μικροί, έχουμε συνηθίσει να ταυτίζουμε την Ηγεσία με άτομα που πραγματικά κατόρθωσαν πολύ σπουδαία πράγματα, ενώ ποτέ δε μάθαμε ν’ αναγνωρίζουμε την ηγετική αξία που έχουν πράξεις μικρότερου βεληνεκούς.

Έχουμε στο νου μας ότι η Ηγεσία είναι θέμα τίτλου, γραφείου ή βαθμού, γιατί δεν μάθαμε να εστιάζουμε στην προσωπικότητα ενός Ηγέτη, παρά μόνο στο αποτέλεσμα.

Αδιαμφισβήτητα, ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Ηγέτης, ο Κολοκοτρώνης ήταν Ηγέτης, ο Ναπολέων ήταν Ηγέτης. Κατόρθωσαν σπουδαία επιτεύγματα και έμειναν στην ιστορία.

Όμως, η Ηγεσία λαμβάνει χώρα και σε στενότερους κύκλους και αυτοί είναι που έχουμε ανάγκη αυτή την εποχή περισσότερο από ποτέ.

Οι γονείς μας δεν είναι Ηγέτες;

Ένας δάσκαλος που εξασκεί το επάγγελμά του ως λειτούργημα, δεν είναι Ηγέτης;

Ένας επιχειρηματίας που πασχίζει να στήσει, να σταθεροποιήσει και να επεκτείνει την επιχείρησή του και γι’ αυτό εργάζεται 18 ώρες τη μέρα, δεν είναι Ηγέτης;

Ένας μαθητής/φοιτητής που είναι προσηλωμένος στο διάβασμα, το πρόγραμμα και το στόχο του, δεν είναι Ηγέτης;

Ένας αθλητής που έχει αφιερώσει τη ζωή του στην προετοιμασία για τους αγώνες του, δεν είναι Ηγέτης;

Ένας σωστός οικογενειάρχης που μοχθεί για την ευημερία της οικογένειάς του, δεν είναι Ηγέτης;

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι Ηγέτες στο χώρο τους.

Είναι μπροστάρηδες.

Γνωρίζουν ποιοι είναι, τι έχουν, τι θέλουν να πετύχουν και το κάνουν με όλη τους την ψυχή. Ακόμα και οι πιο τρανοί Ηγέτες, ξεκίνησαν, αρχικά, ως μπροστάρηδες του μικρόκοσμού τους.

Μόνο που κανείς δεν μας έμαθε να δίνουμε προσοχή σε αυτά. Να αντλούμε μικρά παραδείγματα από τον κύκλο μας και να αναπτύξουμε τον Ηγέτη μέσα μας.

Έχουμε μάθει να είμαστε «μικροί». Να ψάχνουμε εργοδότη, προϊστάμενο ή αφεντικό. Να ψάχνουμε Ηγέτη.

Με αυτόν τον τρόπο φτάνουμε στην κατάσταση που επικρατεί σήμερα, όπου οι άνθρωποι δεν ηγούνται της ζωής τους, αλλά, απλά, την αποδέχονται. Δεν κάνουν κάτι για να την αλλάξουν, αλλά γίνονται ακόλουθοι της καθημερινότητας, της εποχής και της μάζας.

Όλοι έχουμε περάσει από αυτό το στάδιο. Και φυσικά σε όλους αρέσει η ευκολία και η βολή. Όμως, κάποια στιγμή αντιλαμβάνεσαι ότι πρέπει να σταματήσεις να κοιτάς τη ζωή να περνάει απλά και να κάνεις κάτι για να περνάει καλύτερα, ομορφότερα και ποιοτικά.

Η νοοτροπία της μάζας σήμερα περιορίζεται στο «να βγει η βδομάδα…», «να περάσει ο μήνας…» και «ελπίζω πως κάποια στιγμή θα….».

Αποδέχονται αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή και δεν κάνουν την παραμικρή κίνηση να αλλάξουν την κατάσταση της ζωής τους.

Έχουν βολευτεί σε μια κατάσταση ακόλουθου, σε μια κατάσταση παθητικής παρακολούθησης της ζωής τους να περνά και σε μια κατάσταση αναμονής, μήπως και τύχει να αλλάξουν τα πράγματα. Μέχρι τότε, θα ζουν όπως ζει ο διπλανός τους, θα κάνουν τα ίδια με το διπλανό τους και θα σκέφτονται το ίδιο με το διπλανό τους.

Και με αυτόν τον τρόπο παγιώνεται η νοοτροπία που θέλει τον εαυτό να παραμένει σε κατάσταση ακόλουθου.

Σε τι ποσοστό ηγείσαι στη ζωή σου;

Γνωρίζεις τι να φορέσεις, σε ποιο μαγαζί να βγεις, που να πας διακοπές, ποιο αυτοκίνητο σου αρέσει, αλλά αυτά τα γνωρίζουν και οι ακόλουθοι.

Βαθύτερα, πως ηγείσαι στις καταστάσεις που συμβαίνουν στη ζωή σου;

Πως ηγείσαι όταν έχεις βαρεθεί τον εαυτό σου να ζει όπως ζει; Όταν στην καθημερινότητά σου απασχολείσαι διαρκώς με τα ίδια; Όταν τα πράγματα στην οικογένεια, τη δουλειά ή τη σχέση δεν πάνε καλά; Όταν αντιλαμβάνεσαι ότι κάτι σ’ ενοχλεί και χρειάζεται αλλαγή;

Πως ενεργείς όταν γνωρίζεις πως με δικές σου πράξεις μπορείς να καλυτερεύσεις τις ζωές των γύρω σου, αλλά και τη δική σου;

Νιώθεις ότι έχεις τον έλεγχο της ζωής σου; Των πράξεών σου; Των συναισθημάτων σου; Συμβαίνουν αυτά που θες να συμβούν; Ή νιώθεις τη ζωή σαν ένα κύμα που σε παρασέρνει και σε πάει όπου θέλει; 

Όλοι γνωρίζουν τι τους ενοχλεί στη ζωή τους. Τι θα ήθελαν να ήταν διαφορετικό. Ωστόσο, λίγοι είναι αυτοί που προχωρούν σε πράξεις και αυτοί είναι οι Ηγέτες.

Η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη νοοτροπία ενός Ηγέτη και ενός ακόλουθου, είναι ότι ο Ηγέτης αντιλαμβάνεται την ευθύνη που έχει απέναντι στον εαυτό του και τους, να μεταβάλλει μια κατάσταση που δεν  εξυπηρετεί την «ανάπτυξη» είτε τη δική του είτε του κύκλου του και κάνει το βήμα να την αλλάξει.

Δεν παραμένει αμέτοχος να ελπίζει σ’ ένα τυχαίο γεγονός. Πράττει και ενεργεί με βούληση και σκοπό.

Αναλαμβάνει να ζήσει τη ζωή του, σύμφωνα με το δικό του τρόπο και δρα χωρίς να δίνει σημασία στην τάση της εποχής για αντιπερισπασμό από την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου, σκεπτόμενου και ευτυχισμένου εαυτού.

Οι Ηγέτες αντιλαμβάνονται και αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους.

Έχουν πάρει διαζύγιο από τη μάζα.

Εσύ;

Ενισχυτικά άρθρα:

Ενσυναίσθηση και Όραμα: Δύο συστατικά επιτυχημένης Ηγεσίας και ζωής

Επιτυχία: Αποτέλεσμα Τύχης ή Σκληρής Δουλειάς;