Τότε, ήρθε η ώρα να γνωρίσεις τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στο μυαλό σου.

Όσο ακόμα βρισκόμαστε εντός της μήτρας, αναπτύσσονται μέσα μας και ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον δύο διαφορετικοί εγκέφαλοι: ο μετωπιαίος (λογικός) και ο μεταιχμιακός (συναισθηματικός), οι οποίοι οδηγούν σε δύο διαφορετικούς τρόπους σκέψης και αντίδρασης. Όσο μεγαλώνουμε αρχίζουμε να συμπεριφερόμαστε και με τους δύο τρόπους, οπότε γίνονται περισσότερο αισθητές οι μεταξύ τους διαφορές.

Ο συναισθηματικός εγκέφαλος (ζωώδης τρόπος σκέψης) μας βοηθάει να επιβιώσουμε, ενώ ο λογικός εγκέφαλος (ανθρώπινος τρόπος σκέψης) μας ωθεί να ακμάσουμε και να εξελιχθούμε.

Αυτό σημαίνει ότι ο ζωώδης τρόπος σκέψης στηρίζεται στο συναίσθημα. Όταν ένας άνθρωπος συμπεριφέρεται βάσει του ζωώδους τρόπου σκέψης, τότε εκφράζει βιαστικά συμπεράσματα κα απόψεις, είναι απόλυτος, πολλές φορές παράλογος και καταστροφικός. Η πρώτη αντίδρασή του είναι η συναισθηματική έκρηξη, ενώ αποτελεί τον κυριότερο λόγο που κάποιος αισθάνεται ανασφαλής.

Από την άλλη πλευρά, ο ανθρώπινος τρόπος σκέψης στηρίζεται στη λογική. Εξετάζει τα γεγονότα και αναζητά την αλήθεια για να βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα, επομένως έχει αναπτυγμένη και την κριτική ικανότητα. Είναι ισορροπημένος και διαλλακτικός, ενώ παραμένει κατά κύριο λόγο ήρεμος και ψύχραιμος.

Είναι σπουδαίο να κατανοήσουμε ότι αυτοί οι δύο εγκέφαλοι συνυπάρχουν μέσα μας. Όταν έχουμε συναισθήματα, σκέψεις και συμπεριφορές που δεν θέλουμε, τότε ο ανθρώπινος τρόπος σκέψης έχει νικηθεί από τον ζωώδη. Αντιθέτως, όταν σε ένα γεγονός πάρουμε χρόνο για να σκεφτούμε και να το αξιολογήσουμε ήρεμα, ώστε να βρούμε την καλύτερη δυνατή λύση, τότε η λογική δεν έχει αφήσει το συναίσθημα να τη συνεπάρει.

Ο ζωώδης τρόπος σκέψης δεν είναι από μόνος του καλός ή κακός. Απλώς, είναι. Απλώς, υπάρχει. Και αφού υπάρχει μας προσφέρεται ως επιλογή.

Εμείς αποφασίζουμε κάθε στιγμή πως θα ενεργήσουμε βάσει της λογικής μας. Μπορούμε πολύ εύκολα να θυμώσουμε, να ξεσπάσουμε, να φωνάξουμε, να εκραγούμε. Όλα αυτά είναι απότοκα του ζωώδους τρόπου σκέψης. Ωστόσο, εμείς είμαστε απόλυτα υπεύθυνοι για τη χαλιναγώγηση των παρορμήσεων και των ενστίκτων μας, αλλά και την αναζήτηση τρόπων αντίδρασης που στηρίζονται στη λογική μας.

Αυτό, άλλωστε, ονομάζεται αυτοκυριαρχία∙ ο έλεγχος που ασκούμε στις αντιδράσεις και τα συναισθήματά μας.

Γιατί, όπως έχουν πει οι αρχαίοι Ρωμαίοι αρκετά χρόνια πριν, «Vincit, qui se vincit», δηλαδή, κυριαρχεί όποιος κυριαρχεί στον εαυτό του.

Και για να κυριαρχήσεις στον εαυτό σου, θα πρέπει να μάθεις να κυριαρχείς στα συναισθήματά σου.

Με δύο τρόπους κυριαρχούμε στα συναισθήματά μας, όταν αυτά εκρήγνυνται: είτε στρέφεις την προσοχή σου σε κάτι άλλο, για παράδειγμα σε μια εργασία είτε τα εξωτερικεύουμε τα συναισθήματά μας σε κάποιον φίλο, κάποιον που είναι πρόθυμος να μας ακούσει, ώστε να ξεσπάσουμε και να ηρεμήσουμε.

Θυμήσου, ότι δεν είσαι τα συναισθήματά σου, αλλά είσαι οι αποφάσεις σου. Τα συναισθήματα βρίσκονται μέσα μας ως παραδείγματα για το πώς να ενεργήσουμε. Είναι μια πρόταση που εμείς επιλέγουμε, αν θα την αποδεχτούμε.

Κάνε τη σωστή επιλογή.

• Εμπνευσμένο από το βιβλίο «Το Παράδοξο του Χιμπατζή» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Ενισχυτικά Άρθρα:

Πως οι Αποφάσεις διαμορφώνουν τη ζωή μας κατά τον Steve Jobs;

Μετριότητα: Η μανία να συντασσόμαστε με το Μέσο Όρο

Με κάποιους ανθρώπους συμφωνούμε και με άλλους διαφωνούμε. Με κάποιους ταιριάζουμε , ενώ με άλλους όχι.

Πόσο θα βελτιωνόταν η επικοινωνία μας, αν γνωρίζαμε και κατανοούσαμε το πρότυπο συμπεριφοράς του κάθε ατόμου;

Υπάρχουν τέσσερις βασικοί τύποι ανθρώπινης συμπεριφοράς, οι οποίοι εμπεριέχονται στα εξής δίπολα: Εξωστρεφείς – Εσωστρεφείς και Προσανατολισμός στο αποτέλεσμα – Προσανατολισμός στις ανθρώπινες σχέσεις.

Τύπος #1 Ο Κυρίαρχος

Κόκκινος – Εξωστρεφής – Προσανατολισμός στο αποτέλεσμα

Αυτός ο τύπος συμπεριφοράς είναι πολύ ανταγωνιστικός. Θεωρεί ότι η ζωή είναι ένας διαγωνισμός και μπορεί να γίνει επιθετικός, όταν τα πράγματα δεν κυλάνε όπως επιθυμεί. Είναι ειλικρινής και άμεσος, οπότε θα πει αυτό που σκέφτεται άφιλτρα και θα ήθλεε να κάνεις το ίδιο.

Οι Κόκκινοι σκέφτονται ταχύτατα και θέλουν να έχουν άμεσα αποτελέσματα. Αν παίξετε ένα παιχνίδι μαζί, δεν θέλει με τίποτα να χάσει, ενώ σε περίπτωση που κερδίσει, δεν θα σταματήσει να σας το υπενθυμίζει.

Είναι εργατικοί και ακριβώς αυτό περιμένουν και από σένα. Λόγω της ισχυρής θέλησης και εργατικότητάς τους συχνά αποκτούν υψηλόβαθμες θέσεις σε εταιρείες και οργανισμούς. Η ικανότητά τους να ηγούνται και να αποφασίζουν ταχύτατα τους καθιστά αρμόδιους να δώσουν λύσεις σε κρίσιμα προβλήματα.

Τύπος #2 Ο Εμπνευσμένος

Κίτρινος – Εξωστρεφής – Προσανατολισμός στις ανθρώπινες σχέσεις

Είναι ο δημοφιλής τύπος ανθρώπου. Αυτός που λατρεύει την αλληλεπίδραση με τα άλλα άτομα και δεν βαριέσαι ποτέ να τον έχεις στην παρέα.

Οι Κίτρινοι είναι ιδιαίτερα ενθουσιώδεις και ικανότατοι ομιλητές, γεγονός που τους καθιστά πολύ πειστικούς ή πολύ καλούς πωλητές. Επίσης, αποβλέπουν στη θετική πλευρά των πραγμάτων και η αισιοδοξία τους είναι ένα χαρακτηριστικό που τους ξεχωρίζει.

Το πρόβλημα με τους Κίτρινους είναι ότι, λόγω του ενθουσιασμού τους με τα πάντα, δεν καταφέρνουν να παραμείνουν συγκεντρωμένοι και να ολοκληρώσουν αυτό που αρχίζουν. Είναι εξαιρετικά εκφραστικοί και έχουν μοναδικές ιδέες σε κάθε νέο ξεκίνημα, ωστόσο στη διαδικασία για την επίτευξη ενός στόχου χρειάζονται δίπλα τους κάποιον που θα τους βοηθήσει να εστιάσουν στο αποτέλεσμα.

Τύπος #3 Ο Σταθερός

Πράσινος – Εσωστρεφής – Προσανατολισμός στις ανθρώπινες σχέσεις

Οι Πράσινοι αποτελούν την πλειοψηφία στην κοινωνία.

Είναι βολικοί και συντηρητικοί, ενώ δύσκολα θα πληγώσουν κάποιον. Δεν τους αρέσει να δυσαρεστούν ή να εκνευρίζουν τους άλλους. Ενδιαφέρονται πραγματικά για τους άλλους ανθρώπους και είναι πάρα πολύ καλοί ακροατές.Η ηρεμία και η διακριτικότητα είναι δύο γνωρίσματα που τους χαρακτηρίζουν.

Αν υπάρχει κάτι δύσκολο για τους Πράσινους, αυτό είναι η αλλαγή.

Η αλλαγή γι’ αυτούς είναι μια εντελώς ανεπιθύμητη και άβολη κατάσταση. Λατρεύουν τη ρουτίνα και τα συνηθισμένα, ακόμη κι αν καμιά φορά λένε το αντίθετο.

Είναι υπεύθυνοι και αξιόπιστοι. Όταν τους δίνεται μια αρμοδιότητα, κάνουν τα πάντα για να τα φέρουν εις πέρας επιτυχημένα και εντός προθεσμίας. Έχουν αρκετή υπομονή και δεν θα σου πουν ότι κάτι τους πείραξε. Ωστόσο, όταν νιώσουν ότι πιέζονται, εκρύγνυνται μία φορά προς όλες τις κατευθύνσεις και έπειτα επιστρέφουν στο φιλήσυχο στυλ τους.

Τύπος #4 Ο Αναλυτικός

Μπλε – Εσωστρεφής – Προσανατολισμός στο αποτέλεσμα

Είναι ευυνείδητος, παραγωγικός και αναζητά την ποιότητα σε οτιδήποτε καταπιαστεί.

Οι Μπλε είναι οι τύποι που τους αναγνωρίζεις αμέσως από την ακρίβειά τους τόσο στη δουλειά όσο και τη ζωή τους. Έχουν συγκεκριμένο πρόγραμμα, το οποίο τηρούν και τους αρέσει η τάξη.

Οι λεπτομέρειες είναι κάτι πολύ σημαντικό γι’ αυτούς. Θα μελετήσουν και θα επανεξετάσουν μια υπόθεση, για να σιγουρευτούν ότι δεν υπάρχουν λάθη. Τους αρέσει η οργάνωση και θέλουν να εργάζονται μόνοι, ώστε να πετύχουν το αποτέλεσμα που επιθυμούν.

Αυτός ο προσανατολισμός στο αποτέλεσμα τους στερεί τη δυνατότητα να δημιουργήσουν καλές σχέσεις με τους ανθρώπους γύρω τους.

Αν ακόμα αναρωτιέσαι για κάποιους ανθρώπους: «Μα, πως σκέφτεται έτσι;» ή «Μα, γιατί πράττει μ’ αυτόν τον τρόπο;», θυμήσου ότι όλοι μας διαχειριζόμαστε τον εαυτό και την αλληλεπίδραση με τους άλλους ανθρώπους διαφορετικά.

Έχοντας τη γνώση των τεσσάρων βασικών τύπων ανθρώπινης συμπεριφοράς στο νου σου, θα μπορέσεις να επικοινωνήσεις αποτελεσματικότερα με καθέναν απ’ αυτούς σε όλους τους τομείς της ζωής σου.

• Εμπνευσμένο από το βιβλίο «Ανάμεσα σε ηλίθιους» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα

Ενισχυτικά Άρθρα:

Ανάλαβε Δράση – Πως η Πράξη σε «οδηγεί» σε μονοπάτια που η Απραξία «αγνοεί»

Η ανάγκη σου για «αποδοχή» θα σε κάνει αόρατο

Ο τρόπος που σκεφτόμαστε οτιδήποτε επηρεάζει τον τρόπο που κάνουμε οτιδήποτε.

Οι πιο ισχυρές πεποιθήσεις που έχουμε σχηματίσει, είναι αυτές που έχουμε για τον εαυτό μας. Σύμφωνα με την Αμερικανίδα καθηγήτρια Carol Dweck, η οποία κάνει έρευνα για πάνω από 30 χρόνια στον τρόπο σκέψης και πως αυτός επηρεάζει όλη τη ζωή μας, υπάρχουν δύο είδη Νοοτροπίας που μπορούμε να καλλιεργήσουμε και αυτά σχετίζονται με το τι πιστεύουμε σχετικά με τον εαυτό μας, τις ικανότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας.

Είναι η Σταθερή Νοοτροπία και η Νοοτροπία Ανάπτυξης.

Άτομα που υιοθετούν τη Σταθερή Νοοτροπία πιστεύουν ότι οι ικανότητές τους είναι σταθερά χαρακτηριστικά που δεν μπορούν να αλλάξουν. Αυτά τα άτομα πιστεύουν ότι η ευφυΐα και τα ταλέντα τους είναι δεδομένα και δεν επεξεργάζονται τρόπους για να τα αναπτύξουν ή να τα βελτιώσουν. Επίσης, πιστεύουν ότι το ταλέντο και μόνο αρκεί για να οδηγήσει στην Επιτυχία και ότι μια συνεχή προσπάθεια δεν είναι απαραίτητη.

Αντιθέτως, άτομα που υιοθετούν τη Νοοτροπία Ανάπτυξης, έχουν μια υποβόσκουσα πεποίθηση ότι η γνώση τους μπορεί να καλλιεργηθεί, ότι η ευφυΐα τους μπορεί ν’ αναπτυχθεί κι ότι τα ταλέντα τους μπορούν να επεξεργαστούν και να βελτιωθούν μέσω του χρόνου, της εμπειρίας και της εξάσκησης.

Τα άτομα αυτά λειτουργούν ακριβώς σύμφωνα με τον τρόπο που σκέφτονται. Καθώς πιστεύουν ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν εξυπνότεροι, αντιλαμβάνονται ότι η προσπάθειά τους να γίνουν καλύτεροι έχει άμεση επίδραση στην Επιτυχία τους, οπότε επενδύουν χρόνο σε αυτό που θέλουν να βελτιωθούν με το αποτέλεσμα να τους δικαιώνει.   

Η ποιότητα της Νοοτροπίας σου καθορίζει την ποιότητα της ζωής σου.

Σε πάρα πολλούς τομείς της ζωής μας φαίνεται η διαφορά που υπάρχει μεταξύ ατόμων που υιοθετούν μια Σταθερή Νοοτροπία και ατόμων που ακολουθούν μια Νοοτροπία Ανάπτυξης.

Σύμφωνα με την Dweck, όταν ένας μαθητής έχει Σταθερή Νοοτροπία, πιστεύει ότι γεννιέται με κάποιες βασικές ικανότητές, με κάποια συγκεκριμένη ευφυΐα και με κάποια ιδιαίτερα ταλέντα που του έχουν «δοθεί» σε μια ορισμένη ποσότητα που μένει πάντα ίδια.

Άτομα με Σταθερή Νοοτροπία επιθυμούν πάντοτε να φαίνονται έξυπνα, διότι πιστεύουν ότι έχουν γεννηθεί με ένα συγκεκριμένο επίπεδο εξυπνάδας, το οποίο δεν μπορεί να επεξεργαστεί. Αυτά τα άτομα νιώθουν μεγάλο φόβο και ανασφάλεια να φανούν «αφελείς» ή «χαζοί» μπροστά σε ανθρώπους, διότι πιστεύουν ότι, από τη στιγμή που άλλοι άνθρωποι τους θεωρήσουν «λιγότερο έξυπνους», δεν μπορούν να μεταβάλλουν το «παιχνίδι» υπέρ τους και να λυτρωθούν. Προσπαθούν να δώσουν μια απάντηση παριστάνοντας ότι τα γνωρίζουν όλα, για να καλύψουν το κενό της ανασφάλειας που προκύπτει από μια απάντηση του τύπου «δεν ξέρω» ή από τη σιωπή.

Ωστόσο, υιοθετώντας τη Νοοτροπία Ανάπτυξης, οι μαθητές πιστεύουν ότι οι ικανότητές και η ευφυΐα τους μπορεί να αναπτυχθεί μέσω προσπάθειας, μάθησης και επιμονής. Πιστεύουν ότι οι βασικές ικανότητες που τους έχουν «δοθεί» είναι απλώς το σημείο εκκίνησης του δυναμικού τους. Δεν πιστεύουν ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι, αλλά πιστεύουν στην ιδέα ότι όλοι μπορούν να γίνουν εξυπνότεροι, αν το θελήσουν και προσπαθήσουν.

Αυτή η οπτική τους δημιουργεί εκείνη την ιδιαίτερη έλξη για τη μάθηση και την απεριόριστη διάθεση για εξερεύνηση που κατείχαν όλοι οι σπουδαίοι άνθρωποι της ιστορίας, όπως ο Αϊνστάιν, ο Γκάντι, ο Ντα Βίντσι. Γι’ αυτούς η ζωή αποτελεί ένα συναρπαστικό «ταξίδι» με ατελείωτες ευκαιρίες ανάπτυξης και καινοτομίας.

Ένα άτομο που έχει Σταθερή Νοοτροπία θα θεωρήσει την αποτυχία του σε κάτι μόνιμη, ενώ άτομο με Νοοτροπία Ανάπτυξης θα «δει» την αποτυχία ως ευκαιρία να ωριμάσει, να μάθει ή ακόμα, αν απαιτείται, να αλλάξει πλήρως τη συμπεριφορά του.

Η Σταθερή Νοοτροπία οδηγεί τα άτομα που την ακολουθούν να θεωρήσουν μια κριτική που θα τους ασκηθεί ως κατά πρόσωπο επίθεση, ενώ άτομα με Νοοτροπία Ανάπτυξης θα την εκλάβουν ως ευκαιρία να βελτιωθούν και να αναπτύξουν νέα συστήματα συμπεριφοράς.

Το γεγονός ότι άτομα με Σταθερή Νοοτροπία πιστεύουν ότι το ταλέντο δεν επιδέχεται βελτίωσης, τους οδηγεί στο να αναζητούν τις πιο εύκολες επιλογές και να προσπαθούν τόσο όσο χρειάζεται για να επιβιώσουν.

Άλλωστε, αφού γι’ αυτούς είναι όλα δεδομένα, γιατί να μπουν στον κόπο να προσπαθήσουν;

Από την άλλη πλευρά, άτομα με Νοοτροπία Ανάπτυξης είναι πιθανότερο ν’ αναζητήσουν δυσκολότερες καταστάσεις και μέσα απ’ αυτές να εργαστούν σκληρά για να βελτιωθούν. Αυτός ο τρόπος σκέψης τους βοηθάει να μην σταματούν και να δημιουργούν λύσεις, όταν διάφορα εμπόδια «εισέρχονται» στην πορεία τους, σε αντίθεση με τα άτομα που έχουν Σταθερή Νοοτροπία και εγκαταλείπουν την προσπάθεια λόγω της πρώτης δυσκολίας, της πρώτης αποτυχίας και της απογοήτευσης.

Στα άτομα με Νοοτροπία Ανάπτυξης αρέσει να βλέπουν τους άλλους να πετυχαίνουν. Χαίρονται. Εμπνέονται. Γνωρίζουν ότι παρακινώντας τον κύκλο τους να γίνουν καλύτεροι, είναι πιθανότερο να γίνουν και αυτοί καλύτεροι. Άτομα με Σταθερή Νοοτροπία νιώθουν να απειλούνται από την επιτυχία των άλλων, διότι πιστεύουν ότι η επιτυχία των άλλων θα τους δημιουργήσει πίεση να κάνουν και οι ίδιοι κάτι για τη ζωή τους.

Όπως περιγράφει η Dweck, το πιο χρήσιμο στοιχείο που πρέπει να γνωρίζουμε γι’ αυτά τα δύο είδη Νοοτροπίας είναι ότι υπάρχουν και τα δύο σε ένα συνεχές και ότι εμείς επιλέγουμε ποιο είδος θ’ ακολουθήσουμε κάθε στιγμή.

Θα ξεπεράσω το εμπόδιο για να προχωρήσω μπροστά ή θα μείνω «κολλημένος» και απογοητευμένος;

Θα ρισκάρω την ευκαιρία να πετύχω κι ας αποτύχω; Ή θα μείνω όπως είμαι, γιατί φοβάμαι ν’ αποτύχω;

Είμαι πρόθυμος να βελτιωθώ σε αυτά που θέλω ή πιστεύω ότι δεν επιδέχομαι βελτίωσης;

Θα επιμείνω ν’ αντιμετωπίζω τις δυσκολίες ή θα θεωρήσω τον εαυτό μου αποτυχημένο και θα σταματήσω;

Θα δοκιμάσω νέα πράγματα ή θα μείνω σ’ αυτά που ξέρω;

Αν δεν είμαστε ικανοποιημένοι με την έως τώρα πορεία της ζωής μας, αυτό οφείλεται στον τρόπο που σκεφτόμαστε για τον εαυτό και τη ζωή μας. Η Νοοτροπία μας καθορίζει τα πάντα κι αν θέλουμε να υιοθετήσουμε μια Νοοτροπία Ανάπτυξης που θα μας ωθεί συνεχώς να γινόμαστε καλύτεροι, θα πρέπει συνειδητά να αλλάξουμε αυτά που σκεφτόμαστε.

«Χτίσε» μια Νοοτροπία Ανάπτυξης

Άνοιξε τους ορίζοντές σου. Αναγνώρισε και αποδέξου τις αδυναμίες σου. Θεώρησε τις δύσκολες καταστάσεις ως ευκαιρίες που σε ωριμάζουν και σε αναπτύσσουν. Ανακάλυψε τη μέθοδο με την οποία μαθαίνεις καλύτερα και χρησιμοποίησέ τη για να αποκτήσεις γνώσεις.

Θέσε προτεραιότητα στη συνεχή αναζήτηση για μάθηση παρά στη συνεχή αναζήτηση για αποδοχή. Εστίασε στη διαδικασία κι όχι στο αποτέλεσμα. Καλλιέργησε την έννοια του «σκοπού της ζωής σου». Επαίνεσε τον εαυτό σου και τους άλλους, όχι για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, αλλά για την προσπάθεια και τις πράξεις τους.

Κατανόησε ότι η ανάγκη για βελτίωση του εαυτού σου δε σημαίνει ότι είσαι ή ήσουν αποτυχημένος. Μάθε από τα λάθη σου και τα λάθη άλλων. Θέσε στόχους και να θυμάσαι ότι για κάτι πραγματικά καλό απαιτείται χρόνος και υπομονή.

Ο τρόπος σκέψης σου επηρεάζει απόλυτα τον τρόπο που θα καθοδηγήσεις τη ζωή σου.

Οπότε μένει ν’ αποφασίσεις…

Θα μείνεις στα ίδια…;

Ή θ’ αναπτύξεις τον εαυτό σου στο έπακρο;

Ενισχυτικά άρθρα:

#10yearchallenge – Άλλαξε κάτι εκτός απ’ τη μορφή σου;

Επιτυχία: Αποτέλεσμα Τύχης ή Σκληρής Δουλειάς;